TẢN MẠN VỀ THẢO CẦM VIÊN

Tháng Sáu 17, 2009 lúc 6:04 sáng | Posted in 13. Biên khảo | Để lại bình luận

 Thảo cầm viên là một trong những công trình kiến trúc qui mô và có ý nghĩa xã hội lâu dài nhất trong quá trình 300 năm phát triển Sài Gòn- Thành phố Hồ Chí Minh.

Dự kiến Thảo cầm viên ngày xưa, bao gồm một khu vực lớn và tất cả các công viên đô thị, kể cả vườn Tao Đàn ( Công viên Văn hoá thành phố). Nhưng về sau, từ năm 1949, Thảo cầm viên được xác định qui hoạch khoảng 10 mẫu, giới hạn bởi rạch Bến Nghé, đường Chasseloup Laubat (Nguyễn Thị Minh Khai), đường Docteur Angier (Nguyễn Bỉnh Khiêm) và kho đạn cũ (nay thuộc Ba Son).

Nói tới Thảo cầm viên, chắc ai cũng liên tưởng đến một nơi có nhiều thú rừng, thú quí hiếm; Có trồng nhiều loại cây to, nhỏ, hoa cỏ và có nhiều ghế đá để ngồi nghỉ chân. Nhưng chắc trong số đó cũng có người hiểu rằng nơi đây là cả một Viện bảo tàng sinh vật học được nuôi trồng trên trên năm trăm giống cây Việt Nam.

Kể từ các cây gỗ rừng như: trắc, gụ, sao, sến, lim, săng, đước…, các loại cây mọc ở đời núi cao nguyên như: tùng, gòn, mù u, anh đào, cà phê, cù đèn, cẩm thị, gáo, da… đến các loại cây cho hoa đẹp như: điệp, bông bụp, dành dành, huệ, bằng lăng, sứ ta, sứ sa mạc, trúc đào, bông súng, súng nia, nguyệt quế… cũng không thiếu những giống cây di thực thuần hoá như: agao, xương rồng, cần thăng, lan, dầu con rái, thiên tuế, vàng anh… ngay cả những cây để chiết xuất hương liệu hoặc làm thuốc như: mã tiền, từ bi, ngô đồng, đu đủ tía, giáng hương, lệ chi, lài, tạo giác, vông nem…

Và nếu ai đã từng nghe nói đến cây bao báp khổng lồ, muốn tìm hiểu vì sao nó toả trùm bóng mát, chịu được mưa bão, vững chắc giữa một vùng hoang vắng? Thì lạ thay! Ở thảo cầm viên, ta sẽ thấy chúng được kết cấu vỏ thân rất mềm xốp như một cây gòn, trông thật dễ thương.

So với Công viên văn hoá Đầm Sen, hoa kiểng ở Thảo cầm viên không khởi sắc rực rỡ như vườn hoa châu Âu, cũng không được tạo tác công phu như Nam tú thượng uyển, không tập trung phong phú như nhà xương rồng – nhà hoa ôn đới… nhưng nó có một vẻ đẹp uy nghi và giá trị chân thật ít nơi nào sánh kịp.

Chúng ta hãy thử đến khu nhà kiếng một lần, sẽ khó mà quên được cái nét thầm lặng, hoài cổ của các cây mẫu được đặt trên các kệ đá.

Ngoài vườn là cây cát anh khoẻ khoắn, lồ lộ những bông hoa to đỏ bền bỉ một thời được mệnh danh là hoa mẫu đơn. Bên cạnh là những cây vàng anh mang tên họ “Sacara Dives”, mà các du khách Ấn Độ đi qua đây đều kính cẩn lễ bái, vì họ tin rằng đây là một cây nhà “Phật”. Xa xa những cây cau kiểng không kém phần giá trị thỉnh thoảng đung đưa âu yếm như muốn nhận họ hàng với giống cây thiên tuế mập mẫm xanh tươi! Trên lối ra, hàng cau ve chai tự tin khoe chiếc thân tròn trùn trục độc đáo của mình y như hnững chai sâm banh to tướng. Vẫn không hề làm khuất lấp nét e ấp của đôi dừa ba cạnh (cau tam giác) đang đứng tựa hàng hiên. Đặc biệt nhất là cây chiết sen. Trên tàng cổ thụ lấp ló những đoá hoa sen trắng tím với chùm nhuỵ vàng hồng toả tròn, ngát hương.

Đã nhiều năm nay, các đôi nam thanh nữ tú dắt nhau vào Thảo cầm viên chuyện trò tình tự – Có ai cảm nhận được cái nghĩa vụ cao cả của từng bóng cây ngọn cỏ đứng phơi mình, chờ các bạn đến gần để tìm tòi, nghiên cứu? Các bậc cha mẹ dắt trẻ để vào nô đùa, ngắm nghía những con thú rừng – Có ai nghĩ đến việc bổ sung cho con cháu mình biết thêm vài điều về sinh vật học, về tài nguyên thiên nhiên của đất nước?

Và chắc ít ai biết, các nghệ nhân, các kỹ sư, có người mới làm việc có vài năm cũng như có người đã cống hiến cả đời mình cho nơi này – Như nghệ nhân Trương Đấu – Luôn khắc khoải một niềm hoài vọng là đưa Thảo cầm viên trở nên một vườn sưu tập “ sinh vật học quốc tế” hoặc gọi cách khác là “Bách Thảo Viện” thì sự qui mô sẽ còn vượt xa.

Cho dù Thảo cầm viên hiện nay được sử dụng chưa đúng tầm vóc của mình, và nếu xếp vào một địa điểm du lịch thì bề thế không bằng Suối Tiên, Đầm Sen. Nhưng mãi mãi, Thảo cầm viên vẫn xứng đáng là một viện bảo tàng sống, cho thấy sự phong phú của rừng vàng biển bạc nước ta; Xứng đáng là một nơi đại diện cho Việt Nam – Đất nước – Con người.

THÁI THANH NGUYÊN

 

(Ảnh minh hoạ: gà lôi trắng trống mái, trĩ sao, hoa chiết sen)

Báo Khoa học phổ thông 1997

Để lại phản hồi »

RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

Tạo một website miễn phí hoặc 1 blog với WordPress.com.
Entriesphản hồi feeds.

%d bloggers like this: